May 2026

หลายคนมักจะเข้าใจผิดว่าการทำระบบที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมจะต้องจ่ายแพงกว่าเสมอ เนื้อหาส่วนนี้จะช่วยให้เรามีมุมมองที่ชัดเจนและนำไปอธิบายเพื่อขับเคลื่อนนโยบายในองค์กรได้อย่างน่าเชื่อถือครับ โดยทั่วไปแล้ว การประหยัดต้นทุนถือเป็นดัชนีวัดผลงานเพียงหนึ่งเดียวที่ใช้กันทั่วไปในการประเมินผลการปฏิบัติงานด้านการจัดซื้อ และมักจะมีความรับรู้หรือทัศนคติที่ว่า สินค้าและบริการที่ยั่งยืนหรือเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม (Green Goods and Services) ข้อกำหนดISO14001:2026 ข้อ 8.1 กำหนดว่า “ต้องมั่นใจว่ากระบวนการ ผลิตภัณฑ์ หรือบริการจากภายนอกที่เกี่ยวข้องกับผลลัพธ์ที่ตั้งใจของระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ได้รับการควบคุมหรือมีอิทธิพลในการควบคุม โดยต้องกำหนดประเภทและระดับของการควบคุมหรืออิทธิพลนั้นไว้ในระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม” แปลไทยเป็นไทย

ในโลกธุรกิจปัจจุบัน การจัดซื้อไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของการหาแหล่งวัตถุดิบในราคาที่คุ้มค่าที่สุดเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่ยังครอบคลุมไปถึงความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อมที่กลายเป็นตัวแปรสำคัญในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ การจัดซื้อสีเขียว (Green Purchasing) คือกลยุทธ์การจัดซื้อที่ใส่ใจในสิ่งแวดล้อม โดยเป็นการผสมผสานประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับการพิจารณาด้านการจัดซื้อแบบเดิม ทั้งนี้ การจัดซื้อสีเขียวไม่ใช่เกณฑ์เดียวในการตัดสินใจซื้อ แม้ว่าบางองค์กรอาจเลือกที่จะให้ความสำคัญกับคุณลักษณะด้านสิ่งแวดล้อมเป็นลำดับต้นๆ หรือให้เป็นเกณฑ์ที่สำคัญที่สุดก็ตาม การตัดสินใจจัดซื้อได้รับอิทธิพลเพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ จากผลการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์และบริการ รวมถึงตัวองค์กรที่ผลิตและจำหน่ายผลิตภัณฑ์เหล่านั้น เมื่อผู้จัดซื้อที่มุ่งหวังให้ความสำคัญกับผลกระทบทางนิเวศวิทยา พวกเขาอาจพิจารณาเพียงแง่มุมเดียวของผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากผลิตภัณฑ์หรือบริการนั้นๆ หรืออาจมีความกังวลเกี่ยวกับรอยเท้าทางนิเวศวิทยา (Ecological Footprint)

จุดที่หลายองค์กรมักจะมองข้ามไปหรือเหมารวมผู้ส่งมอบทั้งหมดโดยไม่จำแนกความเสี่ยง LCP ข้อกำหนด ISO14001:2026 8.1 กำหนดว่า ” องค์กรต้องมั่นใจว่ากระบวนการ ผลิตภัณฑ์ หรือบริการจากภายนอกที่เกี่ยวข้องกับผลลัพธ์ที่ตั้งใจของระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ได้รับการควบคุมหรือมีอิทธิพลในการควบคุม โดยต้องกำหนดประเภทและระดับของการควบคุมหรืออิทธิพลนั้นไว้ในระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม หัวใจสำคัญของข้อกำหนดนี้คือคำว่า “Relevant to the intended outcomes” หรือสิ่งที่มีผลต่อ “ผลลัพธ์ที่คาดหวัง”