ในแวดวงการบริหารจัดการองค์กร (โดยเฉพาะระบบอย่าง ISO 14001 หรือ ISO 20400) สองคำนี้มักจะถูกหยิบยกมาพูดถึงคู่กันเสมอครับ จนหลายคนเข้าใจผิดว่าเป็นเรื่องเดียวกัน แต่ในทางปฏิบัติมีความแตกต่างกันที่ “ขอบเขตและความครอบคลุม” อย่างชัดเจน
ถ้าให้สรุปแบบกระชับที่สุด: Green Procurement มุ่งเน้นไปที่ “สิ่งแวดล้อม” ส่วน Sustainable Procurement ครอบคลุมทั้ง “สิ่งแวดล้อม สังคม และเศรษฐกิจ” ครับ
ลองมาดูความแตกต่างแบบเจาะลึก เพื่อให้คุณนำไปใช้ทำ Content หรืออธิบายให้หัวหน้างานฟังได้ง่ายๆ ดังนี้ครับ
1. Green Procurement (การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว)
เน้นไปที่ “มิติสิ่งแวดล้อม (Environmental)” เป็นหลัก โดยมีเป้าหมายเพื่อลดผลกระทบเชิงลบต่อธรรมชาติในทุกกระบวนการจัดซื้อ
- โฟกัสที่ไหน: การประหยัดพลังงาน, การลดปล่อยคาร์บอน (Carbon Footprint), การรีไซเคิล, และการลดสารเคมีอันตราย
- ตัวอย่างในทางปฏิบัติ:
- การเลือกซื้อกระดาษรีไซเคิล หรือกระดาษที่ได้มาตรฐาน FSC
- การจัดซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าที่มีฉลากประหยัดไฟเบอร์ 5
- การเลือกซัพพลายเออร์ที่โรงงานมีระบบบำบัดน้ำเสียตามมาตรฐาน ISO 14001
2. Sustainable Procurement (การจัดซื้อจัดจ้างอย่างยั่งยืน)
คำนี้มีขอบเขตที่กว้างกว่ามาก เพราะใช้หลักการของ ESG (Environmental, Social, and Governance) หรือ Triple Bottom Line (People, Planet, Profit) เข้ามาจับ ดังนั้น สิ่งแวดล้อมจึงเป็นเพียงแค่ 1 ใน 3 ของเรื่องที่ต้องดูเท่านั้น
- โฟกัสที่ไหน: ครอบคลุม 3 เสาหลัก คือ:
- Environment (สิ่งแวดล้อม): ทำเหมือน Green Procurement ทุกอย่าง
- Social (สังคม): ดูเรื่องแรงงานสัมพันธ์, การไม่ใช้แรงงานเด็ก, ความปลอดภัยในการทำงาน (OH&S), และการสนับสนุนชุมชนท้องถิ่น
- Governance/Economic (ธรรมาภิบาลและเศรษฐกิจ): ดูเรื่องความคุ้มค่าตลอดอายุการใช้งาน (Life Cycle Costing) ไม่ใช่แค่ดูว่าราคาซื้อตอนแรกถูกที่สุด รวมถึงความโปร่งใส ปราศจากการคอร์รัปชันของซัพพลายเออร์
- ตัวอย่างในทางปฏิบัติ:
- การเลือกซื้อกาแฟที่ได้ตรา Fair Trade (ได้ทั้งสินค้าดี และมั่นใจว่าเกษตรกรไม่โดนกดราคา)
- การตรวจประเมินซัพพลายเออร์ (Supplier Audit) ว่ามีการจ่ายค่าแรงที่เป็นธรรมและมีหน้ากากป้องกันสารเคมีให้พนักงานใส่ตามมาตรฐาน ISO 45001 หรือไม่
ตารางเปรียบเทียบให้เห็นภาพชัดเจน
| หัวข้อข้อเปรียบเทียบ | Green Procurement | Sustainable Procurement |
| ขอบเขตการมอง | โฟกัสเฉพาะ “สิ่งแวดล้อม” | โฟกัส “สิ่งแวดล้อม + สังคม + เศรษฐกิจ” |
| เป้าหมายหลัก | ลดมลพิษ และอนุรักษ์ทรัพยากร | สร้างความยั่งยืนให้องค์กร สังคม และโลกในระยะยาว |
| เกณฑ์การตัดสินใจ | ดูที่ Eco-labels (ฉลากเขียว) และส่วนประกอบของสินค้า | ดูภาพรวมของซัพพลายเออร์ ทั้งเรื่องจริยธรรม, แรงงาน, และต้นทุนตลอดอายุการใช้งาน |
| มาตรฐาน ISO ที่เกี่ยวข้อง | เน้นหนักที่ ISO 14001 (Environmental Management) | เน้นที่ ISO 20400 (Sustainable Procurement) โดยตรง |
💡 มุมมองสำหรับนักบริหาร (Takeaway):
“Green Procurement” เปรียบเสมือนซับเซต (Subset) หรือบันไดขั้นแรกที่ทำได้ง่ายและเห็นภาพชัด แต่ถ้าองค์กรต้องการก้าวไปสู่มาตรฐานสากลและตอบโจทย์คู่ค้าระดับโลกในปัจจุบัน การขยับไปสู่ “Sustainable Procurement” คือภาคบังคับที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ครับ









